Wirtualne lekcje

Jak mówią i ubierają się Polacy?/Józef Tischner

Polecenie: Przeczytaj tekst ks. Józef Tischner – Historia filozofii po góralsku i przetłumacz go na język współczesny.

Józef Tischner - Historia filozofii po góralsku

Na pocątku wsędy byli górole, a dopiero pote porobiyli się Turcy i Zydzi. Górole byli tyz piyrsymi "filozofami". "Filozof" - to jest pedziane po grecku. Znacy telo co:"mędrol". A to jest pedziane po grecku dlo niepoznaki. Niby, po co mo fto wiedzieć, jak było na pocątku? Ale Grecy to nie byli Grecy, ino górole, co udawali greka. Bona pocątku nie było Greków, ino wsędy byli górole. Bedym teroz opowiadoł, jak było naprowde z tymi mędrolami.

Cystóm prowde bede godoł. Niby, jaki byk mioł interes, coby śklić? Piersy mędrol nazywo się w ksiązkach Tales, ale naprowde nazywoł się on Stasek Nędza nie z Miletu ino z Pardałówki Jego ociec chowoł owce i kupcył kóniami. To casym broł syna do miasta, coby wozu strzóg. Ale Stasiowi kotwiyło się tak siedzieć na wozie i siedzieć. A siedzieć było trza. To z totyk nudów naszło go myślenie. I myśloł  jako ten mędrol. Stasek Nędza z Pardałówki, dlo niepoznaki zwany Talesem z Miletu, się nie ozyniył. Kie go matka nagabywała:”zeń się”, to jej godoł: „jesce nie cas”. A kie jesce prógowała, to jej pedzioł: „juz nie cas”. Tak to nie było casu na głupstwa. Kie gobaby pytały, cymu nimo dzieci, odpedzioł: „bo jo kochóm dzieci”. Ale byli i tacy, co się ś’niego prześmiewali.

 Razu jednego wyseł w nocy na grape, co by się napatrzyć na gwiazdy i wpod do dołu.Uwidziała to Kaśka z Nędzówki i ozbębnieła po całyj wsi: „He, jaki mi ś’niego mędrol, nie widzi tego, co pod nogami, a mierał wiedzieć, co na niebie”. Baby na wsinie sanujóm niezyniatyk. Cheba ze księdza. Dziś nawet małe dzieci ucóm się w skole „twierdzenia Talesa”, a rzeke Staska Nędzy z Pardałówki.                        

A było z tym”twierdzeniem” tak. Kie budowali wieże kościelnym  w mieście, to się im skóńcyła miara i nie wiedzieli, cy trza juz kóńcyć wieże, cy jesce nie. I kieby nie Stasek, byłaby z tego drugo wieża Babel. Bo budorze byli robotni, nie tacy jako dziś. Dopiero Stasek wyśpekulowoł, że trza wysokość budowy przez pomierzanie jej słonkowego cienia wte, kie cień chłopa ma te samóm długość, jak wysokość chłopa. Pomierzali. Ne i wtedy Stasek pedzioł: „chłopy, dość”. No i tak ta wieża stoi do dziś dnia.

Stasek mioł jednak głowe. Roz w zimie, kie była ćma i duse cyścowe ciągnyły pod okno, Stasek pedzioł: „Smierzść się w nicym nie róźni od zycio”.Ftosi mu dogodoł: „No to cymus nie umieros?”. On na to: „No. Kieby się róźniyła, to moze byk i umier, a tak to co bedym umierał”. Taki to był Stasek Nędza z Pardałówki, co z nudów wynaloz myślenie.

 

Współfinansowany w ramach programu Unii Europejskiej Erasmus+
Instytut Kształcenia Ustawicznego Stowarzyszenia “Wspólnota Polska”
Krakowskie Przedmieście 64, p.5, 00-322 Warszawa, www.iku.wspolnotapolska.org.pl
tel. +48 22 826 40 93,
fax: +48 22 826 40 93,
e-mail: instytut.swp@wp.pl